AĞABAŞÇA |
|
| A | |
| Abdestla | : Lavabo |
| Abıca | : Amca |
| Abıcamo | : Amca oğlu |
| Ağnanmak | : Debelenmek, isteksiz iş yapmak |
| Akdavar | : Keçi |
| Alaf | : Alev |
| Annaç | : Karşı yaka |
| Annaçlama | : Söz arasına sık, sık girerek, sözü karıştırmak |
| Aplak | : Gelişmiş Çocuk |
| Apollo | : Hoparlör |
| Aruk | : Çok zayıf, bakımsız |
| Aş | : Çorba |
| Avaz | : Sesinin çıktığı kadar bağırmak |
| Avla | : Çalıdan yapılmış çit. |
| Avlu | : Evin altında boş kullanılmayan alan. |
| Avu | : Zehir |
| Avuduk | : Çirkin |
| Avuz | : İneğin doğurduktan sonraki koyu sütü. |
| Ayalama | : Harman kaldırırken kullanılan araç. |
| B | |
| Badı | : Şişman |
| Bakıldak | : Çalı tohumu |
| Bakla | : Dişli köpek tasması |
| Bakraç | : Su kovası, Soba kovası |
| Balım | : Yeğenim |
| Bannak | : Parmak |
| Beddek | : Aniden |
| Beğer | : Kerpiç duvarlarda kullanılan yatay kiriş |
| Benilemek | : Birden irkilmek |
| Beyinlemek | : Çok korkmak |
| Beylik | : İki uçlu büyük kazma |
| Bıçkı | : Ağzı testere şeklinde bağ budama aleti |
| Bıdık | : Kısa |
| Bıdıl Bıdıl | : Etli, butlu, dolgun |
| Bıdırdamak | : Konuşmak , gevezelik etmek |
| Bıldır | : Geçen yıl |
| Bigıdım | : Birazcık |
| Bigırık | : Az |
| Boyunbağı | : Atkı, kaşkol |
| Böğür | : Vücudun her iki yanı |
| Börtmek | : Çok pişirmek |
| Bunar | : Pınar, çeşme |
| Bünelek | : Sığırlara musallat olan bir çeşit sinek |
| Bürçek | : Saç |
| C | |
| Caba | : Hediye |
| Canavar | : Kurt |
| Cambaz | : Hayvan alışverişiyle uğraşan |
| Cara | : Sigara |
| Cemi cümle | : Tüm eş,dost,akraba |
| Cereme | : Ceza |
| Cerge | : Güneş ve yağmurdan korunmak için dört.direk üstüne kurulan yapı |
| Cevce | : Safiye |
| Cıbır | : Çıplak, yoksul |
| Cıngımak | : Mızıkçılık,oyun bozanlık yapmak,verilen sözden vazgeçmek |
| Cırcır | : Fermuar |
| Cızlavut | : Mes ile giyilen lastik ayakkabı |
| Cibre | : Üzümün sıkıldıktan sonra kalan kabuklu kısmı |
| Cingil | : Üzüm salkımının parçası |
| Cireet | : İltihap |
| Civindirik | : Ağaçların yeni çıkmış taze uç kısımları |
| Cömbe | : Kurnaz |
| Cümle Kapısı | : Ana giriş kapısı |
| Ç | |
| Çakılı | : Çok fazla, dopdolu |
| Çan | : Erkek keçilere takılan zil |
| Çardak | : Salon |
| Çeğel | : Ufak taşlı kum |
| Çekeleç / Çekelez | : Sincap |
| Çeki | : Kafaya bağlanan işlenmiş yemeni |
| Çelebağ | : Kayınbirader |
| Çepel | : Kötü, pis, gıcık insan |
| Çepiç | : Bir yaşına girmiş dişi davar |
| Çevlük | : Çöplük, yıkıntı |
| Çevre | : Mendil |
| Çığ | : Söğüt dalından yapılmış balık taşıyacağı |
| Çıkı | : Bohça |
| Çımışkı | : İnce uzun yaş çubuk |
| Çiğit | : Pamuk tohumu |
| Çilte | : Semere bağlı urgan |
| Çinevür | : İnce delikli kalbur |
| Çingir çingir | : Çok açık, net, berrak |
| Çini çini bakmak | : Uyanıkça bakmak |
| Çinit | : Ağacın en küçük dalı |
| Çipil | : Derin olmayan su |
| Çiten | : Buzağıların konulduğu tahtadan yapılmış.yer |
| Çöğten | : Çatı uçlarına yağmur suyu için konulan..tahta kanal |
| Çömçe | : Testi, su kabı |
| Çöne | : Çobanın yardımcısı |
| Çönmek | : Oturmak |
| Çöte | : Küçük çapa |
| Çükündür | : Pancar |
| D | |
| Daddiri | : Şalvar |
| Dal | : Omuz |
| Dalkayış | : Omuz askısı |
| Dayak |
:.Hayvanlara yük sararken denge sağlamak için kullanılan bir tür çatal odun |
| Dayımo | : Dayı oğlu |
| Denebakla | : Kuru fasulye |
| Deste | : Buğday saplarının elle demet haline getirilmiş şekli |
| Deve | : İki bisküvi arasına lokum konularak yapılan yiyecek |
| Dıkım | : Lokma |
| Didmek | : Küçük parçalara ayırmak |
| Direcen | : Meyve ağaçlarının dallarına yapılan destek |
| Dirgen | : Harman kaldırırken kullanılır |
| Diyaza | : Teyze |
| Diyazamo | : Teyze oğlu |
| Don | : Pantolon |
| Donyağ | : Hayvan iç yağlarından kavrularak elde edilen hayvansal yağ |
| Döbürdek | : Koyuna takılan çıngırdak |
| Döküt | : Döküntü, öteberi |
| Dömbek | : Darbuka |
| Döş / Bağır | : Göğüs |
| Dürü | : Çeyiz |
| Düve | : Doğurmamış dişi inek |
| E | |
| Ebem Bulguru | : İri taneli dolu |
| Eccük | : Azıcık |
| Edük | : Ayakkabı |
| Eke | : Çok bilmiş,uyanık |
| Ekin | : Buğday |
| Elemeşkere | : Heyecanlı bir şekilde, atak ruhlu |
| Ellek | : Hareketli,gözü açık |
| Emecen | : Kertenkele |
| Emenmek | : Yürümeye çalışmak |
| Enerine | : İnan ki ! |
| Engürü | : Ankara |
| Enük | : Erkek köpek |
| Ereze | : Kapı kilitleme aleti |
| Erezlemek | : Kilitlemek |
| Erkeç | : İki yaşından büyük teke olmayan erkek keçi |
| Esürmek | : Israr etmek |
| Esürük | : Israrcı |
| Eşkere | : Açıkça |
| Eşme | : Kaynak su |
| Evmek | : Sabırsızlanmak, acele etmek |
| Eyren | : Çayda, derelerde oluşan derin ve durgun yer |
| Eyseri | : Çivi |
| Eysi | : Sönmüş odun |
| Eysiran | : Hamur kesmeye ve kazımaya yarayan.demir alet |
| Eyşi | : Ekşi |
| F | |
| Fengire | : Yün eğiren alet |
| Fıldırdamak | : Hareketli, çok hareket eden kişi |
| Fışkın | : Asma, omca dibinde sürgün kökü |
| Filçik | : Filizlenmiş taze kök |
| Filke | : Musluk |
| Fistan | : Elbise |
| G | |
| Gabama | : Kalın entari |
| Gadak | : Mıh, çivi |
| Gakırdak | : Kuyruk yağının kavrulup soğutulmuş hali |
| Galdırdamak | : Gürültülü, patırtılı koşmak |
| Galgımak | : Koşmak |
| Galguç | : Çiğdem çıkarmaya yarayan bir ucu sivriltilmiş sopa |
| Garevle | : Ayakkabı |
| Gavilleşmek | : Anlaşmak, sözleşmek |
| Gavlu | : Kadınların kullandığı bir çeşit baş örtüsü |
| Gavut | : Leblebi tozu |
| Gaydeli | : Nazlı,alımlı,havalı |
| Gaygaan | : Düz taş |
| Gaygana | : Omlet |
| Gaykılmak | : Yayılarak oturma |
| Gayma | : Para |
| Gedavlu | : Karasabanın boyunduruğa takma yeri |
| Gelik | : Bağ evi |
| Gerilik | : Özel günlerde giyilen giysi,elbise |
| Geven | : Dikenli ot |
| Gevretmek | : Ateşle hafif kızartmak |
| Gıdıl Gıdıl | : Küçük küçük |
| Gıldırdamak | : Koşmak |
| Gınnap | : İnce sicim |
| Gırıdmak | : Dikilmek,ayakta durmak |
| Gırna | : Çok konuşan |
| Gıvır gıvır | : Küçük küçük sayılamayacak kadar çok |
| Gire | : Pazar günü |
| Goruk | : Olmamış Üzüm |
| Gov Satmak | : Dedikodu etmek |
| Govuk | : Küçük mağara, in |
| Goyurtmaç | : Torba yoğurdundan yapılmış ayran |
| Göce | : Ekin |
| Göde | : Güvercin |
| Göğermek | : Morarmak |
| Göğlez | : Köpek yavrusu |
| Gök | : Yeşil |
| Gön | : Deri |
| Göynek | : Yakasız gömlek |
| Gudubet | : Çirkinin çirkin, en çirkin |
| Gulü | : Hindi |
| Gumpir | : Patates |
| Guşene | : Çorba kasesi |
| Güdük | : Kısa |
| Güğüm | : Su kabı, testi |
| Güme | : Siper |
| Günülemek | : Kıskanmak |
| Güye | : Damat |
| H | |
| Haçca | : Hatice |
| Halamo | : Hala oğlu |
| Halka | : Küle gömülerek yapılan simit şeklinde pasta |
| Harpatmak | : Zorlayarak çok istemek |
| Hassin | : Hasan hüseyin |
| Hatıl | : Biçilmiş ağaç, kiriş, tarlada sınır |
| Havdan | : Büyük kuyu |
| Heç Olmak | : Boşa gitmek |
| Hedime | : Fatma |
| Helep | : Kuru patlıcan, biber dolması |
| Helke | : Kova, bakraç |
| Helük | : Ufak taş, çakıl |
| Hereni | : Kazan, büyük tencere |
| Hergele | : Hizmete alıştırılmamış dana, at |
| Herketme | : Toprağı dinlendirmek |
| Heste | : Pay |
| Hevenk | : Kış için, tavanlara asılan kavun,üzüm |
| Hodul | : Herkesi kıran, saygısız kimse |
| Höbermek | : Aniden bağırıp çağırmak |
| Höldür höldür | : Kaba saba yürüyüş |
| Höşmerim | : Bir çeşit tatlı |
| Höykürmek | : Yüksek sesli ağlamak |
| Humayıl | : Bir çeşit bez |
| Husa | : Kaygı |
| I - İ | |
| Iccak | : Sıcak |
| Ingıl ıngıl | : Ağzına kadar dolu |
| Izgar | : Cimri |
| İlenmek | : Beddua etmek |
| İmbal değneği | : Çift sürerken sabana koşulmuş öküzlere dürtülen çivili sopa |
| İmik | : Boğaz |
| İsiin | : Hüseyin |
| İzbandut | : İriyarı, cüsseli |
| K-L | |
| Kabartlama | : Hamur tatlısı |
| Karabakal kuşu | : Sığırcık |
| Karagavuk |
:.Buğday tarlasında bol miktarda bulunan ve yaprakları yenen ot |
| Karık | : Sebze fideyi dikmek için sabanla veya kazma ile eşilmiş çizgiler |
| Karsanbalık | : Karambol, arada kaybolma |
| Kasnak | : Yer sofrası altlığı |
| Kaş | : Toprak çatı |
| Katip | : Otobüs bileti satan kişi |
| Kayfe | : Kahve |
| Kayfehane | : Kahvehane,kıraathane |
| Kayış | : Kemer |
| Kelem | : Lahana |
| Kemre | : Kurumuş, ezilerek katılaşmış hayvan dışkısı |
| Keperim | : Beceriksiz |
| Kepermek | : Çürümeye yüz tutmak |
| Kerç Etmek | : Darılmak |
| Kese | : Kestirme, kısa yol |
| Kesek | : Topak toprak |
| Keş | : Torba yoğurdunun kurumuş,sertleşmiş hali |
| Keşür | : Havuç |
| Keygür | : Büyük kepçe, süzgeç |
| Kıklık | : Koyun ve keçileri tıraş etmeye yarayan makas |
| Kıyman | : Ekmeğe sürülen susam türü yiyecek |
| Kıymık | : Çok ince parça |
| Kişelemek | : Kovalamak |
| Köfter | : Dövülmüş köfte |
| Köpen | : Eskimiş bezlerden yapılan döşek gibi kalın şey |
| Kösmek | : Yere yıkmak |
| Kösülmek | : Uzanarak yatmak |
| Kösüre | : Balta, bıçak gibi şeyleri bilemeye yarayan alet |
| Kursaksız | : Düşüncesiz |
| Külçe | : Küçük ekmek |
| Kültelemek | : Yan tarafa devirmek,yıkmak,yenmek |
| Külük | : Küçük balyoz |
| Kürtün | : Kar yığını |
| Küskü | : Demirden yapılan kaldıraç |
| Küşene | : Bakır tencere |
| Löklü | : Pasaklı |
| M - N | |
| Madaf | : Fıstık, leblebi, şeker v.b. karışımı yiyecek |
| Mahana | : Bahane |
| Mahrama | : Havlu |
| Mancar | : Çalı ve meşe dibinde bulunan ve yaprakları pişirilerek yenen bitki |
| Mangır | : Bozuk para |
| Mankafa | : Kafası az çalışan |
| Mantı | : Yaprak dolması |
| Maşalama | : Kına gecelerinde yakılan ateşli sopa |
| Mayıs | : Kurumamış, yaş hayvan dışkısı |
| Melül melül bakmak | : Saf bir tavır ile bakmak |
| Merşün | : Deri |
| Mes | : Çorap üzerine,ayakkabı içine giyilen deri |
| Mıgır | : Kısa boylu |
| Mıhlama | : Soğan kavurması |
| Mırık | : Balçık, çamur |
| Mini | : Leblebi,üzüm karışımı |
| Mintan | : Gömlek |
| Motor | : Traktör |
| Mucur | : Ölçü birimi, şiniğin küçüğü |
| Nacak | : Küçük balta |
| Namazla | : Seccade |
| O - Ö | |
| Okuyuntu | : Düğünlerde komşu köylerin birbirini davet etmesi |
| Omca | : Bağ asması |
| Öbek | : Yığın |
| Öcüt | : Borç |
| Örük | : Hayvan bağlanan kazık |
| Örüme kalkmak | : Gece yarısından sonra küçükbaş hayvanları otlatmak |
| Övez | : Bir çeşit meyve |
| P-R | |
| Pala | : Yatak |
| Papaz | : Erkek hindi |
| Pelte | : Muhallebi |
| Pisleğeç | : Ekmek pişirirken, ekmeği çevirmeye yarayan.demir |
| Purç | : Ağaç gövdesinde oluşan bitki |
| Ramuk | : Römork |
| S - Ş | |
| Sadılamak | : Bir işi sonuçlandırmak için üstüne düşmek |
| Sapalaç | : Sakar insan |
| Saya | : Ağılın çit veya çalı ile çevrilmiş bahçesi |
| Seki | : Sedir, tahta oturak |
| Sergen | : Raf |
| Seyirtmek | : Koşmak |
| Seyis | : Erkek keçi |
| Sıkra | : Cimri |
| Sındı | : Makas |
| Sırnaşmak | : Sataşmak |
| Sinirsek | : Çok sinirli, asabi |
| Soğuk Kuyu | : Lastik ayakkabı |
| Soğuklağan | : Semiz otu |
| Suma | : Sima, yüz, surat |
| Sübere | : Erişte |
| Sümtük | : Her gördüğünden isteyen kişi |
| Sürgüç | : Bulaşık bezi |
| Süzek | : Süzgeç |
| Şamagabı | : Sigara kutusu |
| Şaplama | : Tokat, şamar |
| Şargu | : Yansıma |
| Şerük | : Eşek semerine bağlanan urgan |
| Şıra | : Üzüm suyu |
| Şibit | : Yufkadan yapılan tatlı |
| Şinik | : Bir ölçü birimi |
| Şişek | : Kuzulamamış koyun |
| T | |
| Tahra | : Ağaç kesmeye yarayan bir tarafı keskin demir |
| Tekne | : Hamur yoğurulan tahta kap |
| Teleme | : Küçük dal |
| Tellik | : Bir çeşit takke |
| Temek | : Tavukların eve girdiği delik |
| Temşit | : Sahur |
| Tezgire | : Sepet |
| Tırbağlı | : Düzgün taranmamış ve kirli,karışık saçlı |
| Tırışka | : Boş,kof |
| Tırışmak | : Kırılmak, gücenmek |
| Tokaç | : Çamaşır dövmeye yarayan sopa |
| Tokur | : Kısa, şişman |
| Tokya | : Terlik |
| Tomarmak | : Küsmek, darılmak |
| Tomballak | : Yuvarlak |
| Tongali | : Tarla kuşu |
| Tonuşak | : Yüzü gülmeyen, surat asmak |
| Torç | : Sınır taşı |
| Toruşmak | : Küsmek, gücenmek |
| Tosba | : Kaplumbağa |
| Tufran | : Yayık |
| Tulkumak | : Çürümek, ezilmek |
| Tuluk | : Ağız içi,yanağın iç kısmı |
| U - Ü | |
| Urba | : Elbise |
| Usul | : Yavaş |
| Uz | : Yavaş,dikkatli |
| Üçgül | : Yabani yonca |
| Ünlemek | : Seslenmek |
| V - Y | |
| Vıngır vıngır | : Sayılamayacak kadar çok |
| Yaka | : Derin olmayan,sığ |
| Yal | : Sulu köpek yiyeceği |
| Yalabdak | : Birdenbire, aniden |
| Yanarca | : Bir entari kumaşı |
| Yangabuz | : Aksi |
| Yanşamak | : Çok konuşmak,konuşana karşılık vermek |
| Yantiri | : Uyanık, kurnaz |
| Yapağı | : Koyun yünü |
| Yapağlı | : Kirli |
| Yaslağaç | : Hamur açılan tabla |
| Yedek | : Koyunlara takılan çıngırak |
| Yemlik | : Buğday tarlalarında bol miktarda bulunan ve yaprakları yenen ot |
| Yence | : Hafif |
| Yeşilustan | : Yeşil kertenkele |
| Yıltar | : Semere bağlı urgan |
| Yonga | : Balta ile kesilen odunlardan sıçrayan odun parçacıkları |
| Yumma | : Buğday veya fiğ destelerinden oluşturulan yığın |
| Yunmak | : Yıkanmak |
| Yuvak | : Toprak damları sertleştirmek için kullanılan silindir şeklindeki taş |
| Z | |
| Zahan | : Tabak |
| Zaldır zaldır | : Amaçsızca dolaşmak |
| Zelve | : Öküzlerin boynuna takılan ve kağnı çekmeye yarayan alet |
| Zerem | : Galiba, zaten |
| Zıngıldamak | : Sallanmak,yerinde oynamak |
| Zini | : Büyük tepsi |
| Ziravut | : Uzun boylu, iri yapılı |
| Zöbülmek | : Uzanmak |
| Zörtlek | : İnce, çok uzun |
|
|
© Akbaş 2004
tungaaydin@hotmail.com